Gichta huty „Waleska” w Palowicach

Miejscowość:
Palowice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Tereny położone pomiędzy Żorami a Orzeszem zaliczają się do najbardziej malowniczych na Górnym Śląsku. W świetlistych lasach skrywają się modre oka stawów, urządzonych w dawnych już wiekach ludzką ręką na rzeczce Rudzie. Stąd obszar ten zwie się często Pojezierzem Palowickim - od miejscowości Palowice, leżącej w samym jego centrum. Pojezierze wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Gichta huty

W tym malowniczym rejonie Śląska odnajdziemy ciekawe zabytki dawnego przemysłu, któremu często patronowali zakonnicy z niedalekich Rud. I tak, kilka kilometrów na północ od centrum Żor, w lesie, nad stawem Gichta, stoi ceglana wieża wyciągowa działającej tutaj w pierwszej połowie XIX wieku huty „Waleska”. Wieża, zwana gichtą, służyła do wyciągania za pomocą ręcznego dźwigu wsadu – czyli darniowej rudy żelaza, węgla drzewnego i topników – na sporą wysokość, aby zasypać nim zbudowany w pobliżu cylindryczny wielki piec. Budowla powstała w latach 30. XIX wieku na rzucie zbliżonym do kwadratu. Liczy 15 m wysokości, rozmiar wnętrza wynosi 610 na 775 cm. Mury mają prawie metr grubości.

Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry


Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry



Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry

Huta "Waleska"

Hutnictwo w tej części Śląska rozwijało się już od XVIII wieku. Huta „Waleska” działała kilkadziesiąt lat, pracowały tutaj dwa wielkie piece i odlewnia żelaza. Nazwę wzięła od imienia córki właściciela - jednego z najwybitniejszych przedsiębiorców ówczesnych – Franciszka Wincklera. Ostatecznie została zamknięta w 1855 roku.

 

Okolica

Obok gichty przebiega Szlak Początków Hutnictwa, prowadzący z Żor, przez Szczejkowice, do Rybnika (znaki niebieskie). Krzyżują się tu także liczne ścieżki rowerowe, pozwalające poznać uroki „Pojezierza Palowickiego”.

Wyświetlenia:  527
Lokalizacja:

Ul. Pojezierze Palowickie
44-246 Palowice
Gmina: Czerwionka-Leszczyny
Powiat: rybnicki


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
Nad wodą, W lesie, Na wsi
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Technika, nauka…

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-09-10
12.36 km
ZMIANA TERMINU WARSZTATU! Marzysz o tym, by wydobywać piękne, kojące dźwięki z instrumentu o niezwykłym brzmieniu? A może po prostu chcesz spróbować czegoś nowego i odprężającego? Zapraszamy na wyjątkowy warsztat gry na flecie indiańskim – intuicyjny, spokojny i dostępny dla każdego, nawet bez doświadczenia muzycznego.
Rybnik
2026-06-21
12.36 km
Kolejny spacer z Małgorzatą Płoszaj! Zapraszamy na czerwcowy spacer szlakiem rybnickich knajp! Termin: 21.06, zbiórka o godz. 10.00 w pod halo! Rybnik. Czas trwania: ok. 2,5 godz. Temat spotkania został wybrany w wyniku głosowania! Dziękujemy wszystkim osobom, które oddały głos na swój ulubiony temat.
Rybnik
2026-06-18
12.36 km
Rybnik piłkarską stolicą Polski - gawędy wokół rybnickiego piłkarstwa. Warszawa? Kraków? Poznań? Nie! To Rybnik jest miastem, w którym funkcjonuje najwięcej drużyn piłkarskich w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, a zarazem najwięcej w całym województwie śląskim (16). Fenomenowi temu przyjrzą się Andrzej Kieś – rybnicki groundhopper, który do tej pory zasiadał na trybunach stadionów w siedmiu krajach, a także koneser meczów najniższych lig, oraz Dawid Wybraniec – twórca inicjatywy rybnickifusbal.pl, kronikarz i znawca rybnickiego futbolu.
Rybnik
2026-06-21
12.36 km
COŚ Z NICZEGO – wracamy z kolejnymi warsztatami! Zapraszamy na kreatywne spotkanie z Czesławą Brańską w punkcie halo!Rybnik Tym razem na warsztat weźmiemy... koraliki i guziki! I zamienimy je w coś naprawdę wyjątkowego. Dla kogo: dla wszystkich – młodszych i starszych, początkujących i doświadczonych Liczy się pomysł, dobra zabawa i chęć tworzenia! Warsztaty są bezpłatne!
2026-06-26
17.81 km
Kraina Górnej Odry to wyjątkowe miejsce, w którym poznamy wspólną historię i kulturę krajów (Polski i Czech). Jednak przede wszystkim jest to miejsce bliskie naturze, co daje możliwość uprawiania turystyki aktywnej.
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
3.08 km
Żory
3.25 km
Żory
3.78 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
3.52 km
Żory
3.61 km
Żory
3.88 km
Żory
4.23 km