Zabytkowy układ urbanistyczny Tarnowskich Gór

Miejscowość:
Tarnowskie Góry
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Tarnowskie Góry leżą w północnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego; są ważnym węzłem drogowym i kolejowym. Około 500 lat temu, na początku XVI wieku, liczni górnicy przekopywali tutejszą ziemię, drążyli szyby, usypywali hałdy, próbując dostać się do podziemnych skarbów – rud metali. Dziełem ich rąk były „góry”, którym to staropolskim mianem określano kopalnie. A jako że w pobliżu istniała już miejscowość Tarnowice, nową osadę nazwano Tarnowskimi Górami.

Przywileje

Miasto ukształtowało się w XVI wieku, po otrzymaniu wielu przywilejów. Jednym z pierwszych był „akt wolności górniczej” z 1526 roku, nadany wspólnie przez księcia opolskiego z rodu Piastów, Jana II Dobrego, i jego dziedzica, margrabiego Jerzego Hohenzollerna. Dokument ten miał przyciągnąć górników w tę część Śląska. Dwa lata później obaj władcy wydali jeszcze bardziej znaczący przywilej, zwany „Ordunkiem Górnym”. Tarnowskie Góry organizowały się w miasto na obszarze gorączkowej, bezplanowej eksploatacji górniczej – sieć ulic dostosowano więc do istniejących szybów i hałd. Całość jest więc nieregularna.

Rynek

W centrum Tarnowskich Gór znajduje się Rynek w kształcie trapezu. Warto wspomnieć, że jego lokalizacja zmieniała się aż trzykrotnie - pierwszy istniał na południe od dzisiejszego, tam gdzie dziś znajduje się plac Gwarków z cennym kościołem Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Kolejny wytyczono nieco bardziej na północ – przy nim stoi tzw. dom Florczaka, w którym zachowały się piwnice ratuszowe z pierwszej połowy XVI wieku. Wreszcie, pod koniec XVI wieku, rynek znalazł się na obecnym miejscu.

Zabytki na Rynku

Zabudowa Rynku pochodzi z kilku stuleci. Jego ozdobą są podcieniowe kamienice, które postawiono już w XVI wieku oraz charakterystyczna Winiarnia Sedlaczek. Najokazalsze są budowle sprzed stu lat. Wielkie wrażenie wywiera ratusz oraz kościół ewangelicki. Z Rynku wybiegają trzy ulice, które z dawien dawna pełniły ważną rolę komunikacyjną. Ich nazwy – Opolska, Gliwicka i Krakowska - mówią, w którą stronę wyprowadzały podróżnych. Najładniejszą zabudowę posiada ulica Krakowska, z XIX- i XX-wiecznymi kamienicami mieszczańskimi w stylach historyzujących i secesyjnym. Zabudowa z tego właśnie okresu dominuje na obszarze całego zabytkowego układu urbanistycznego, który zamyka się ulicami: Legionów, Miarki, Piłsudskiego, Sobieskiego i Królika.

Wyświetlenia:  296
Lokalizacja:

Tarnowskie Góry
Gmina: Tarnowskie Góry
Powiat: tarnogórski


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście, W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Tarnowskie Góry
2026-01-17
2.08 km
Zapraszamy na wernisaż wystawy malarstwa Ryszarda Wasielewskiego - tarnogórzanina, artysty związanego z lokalnym środowiskiem twórczym i wieloletniego członka Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.
Ruda Śląska
2026-04-16
15.73 km
Serdecznie zapraszamy do Stacji Biblioteka w Rudzie Śląskiej na spotkanie poświęcone tematom zdrowia, ekologii oraz bezpieczeństwa żywnościowego. Podczas wydarzenia odbędzie się projekcja dokumentu Green REV Institute pt. „To tylko jedzenie?”, po której nastąpi debata ekspercka oraz sesja Q&A.
Chorzów
2026-04-25
17.32 km
Świętowanie Dnia Hutnika i święta Patrona Miasta Chorzowa św. Floriana rozpocznie się za sprawą Muzeum Hutnictwa w Chorzowie już w sobotę, 25 kwietnia - FlorianFestem - Rodzinnym Świętem Hutniczym.
Siemianowice Śląskie
2026-04-27
17.45 km
Zapraszamy na wernisaż wystawy Regionalnego Instytutu Kultury im. Wojciecha Korfantego „Wojciech Korfanty – Człowiek w Meloniku”. Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona. Wystawa czynna w dniach 27.04 – 28.05 w godzinach otwarcia obiektu.
Chorzów
2026-08-23
19.28 km
Silesia Memoriał Kamili Skolimowskiej – międzynarodowy mityng lekkoatletyczny organizowany przez Fundację Kamili Skolimowskiej. Zawody poświęcone są pamięci zmarłej w lutym 2009 roku Kamili Skolimowskiej – mistrzyni olimpijskiej w rzucie młotem z 2000 roku.
W pobliżu
Tarnowskie Góry
0.03 km
Tarnowskie Góry
0.14 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Tarnowskie Góry
0.15 km
Tarnowskie Góry
0.80 km
Tarnowskie Góry
1.08 km
Tarnowskie Góry
1.15 km
Tarnowskie Góry
1.31 km
Gastronomia w pobliżu
Tarnowskie Góry
0.05 km
Tarnowskie Góry
0.05 km
Tarnowskie Góry
0.09 km
Tarnowskie Góry
0.15 km
Tarnowskie Góry
0.24 km