Ruiny Teatru Victoria w Gliwicach

Gmach Teatru Miejskiego Victoria w Gliwicach wzniesiony został w 1890 r. Był też rozbudowywany w latach późniejszych. Teatr Victoria stał się centrum życia operowego i teatralnego w mieście, był też siedzibą kilku zespołów. Gliwicka scena znana była z posiadającej świetną akustykę sali, a nawet uznawana była za najlepiej wyposażoną tego rodzaju placówkę na Śląsku. W sezonie 1924-25 utworzony został Górnośląski Teatr Trzech Miast. Obok gliwickiej weszły w jego skład placówki teatralne z Bytomia i Zabrza. Wystawiano wówczas tutaj na wysokim poziomie muzyczne utwory sceniczne Wagnera, Webera, Straussa, Kálmána i Lehára.

Podpalenie

W 1945 r. budynek gliwickiego teatru podpalony został przez zwycięską Armię Radziecką. Pożar nie objął na szczęście całości gmachu, który częściowo zabezpieczony był ścianą ogniową. Znacznie ucierpiała jednak sala widowiskowa wraz ze sceną oraz foyer. Spaleniu uległo wyposażenie, dekoracje oraz część drewnianych konstrukcji. W latach powojennych obiekt został wadliwie zabezpieczony. Żelbetowy strop, położony w miejsce spalonego, drewnianego, okazał się na tyle ciężki, że spowodował uszkodzenie ścian. Część zabudowań „rozparcelowano” wśród różnych użytkowników.

Rewitalizacja

Przez pewien czas obiekt pełnił funkcję łaźni miejskiej, a także magazynu. Pierwsze pomysły jego rewitalizacji pojawiły się już w latach 90. XX wieku. Wówczas powstała Fundacja Odbudowy Teatru Miejskiego w Gliwicach pod kierownictwem Ewy Strzelczyk. W 1996 roku teatr udało się ponownie otworzyć dla publiczności.
W maju tego samego roku, po ponad 50 latach przerwy, do Ruin powróciła sztuka rozpoczęto wystawianie spektakli oraz organizację licznych koncertów. Po latach ciszy i zapomnienia Ruiny Teatru znów wypełniły się dźwiękiem, światłem i obecnością widzów.
Tragiczna śmierć Ewy Strzelczyk w katastrofie kolejki linowej we włoskich Dolomitach przerwała ten etap prac. Dalsze działania fundacji doprowadziły teatr do momentu, w którym jego rozwój wymagał już znacznych nakładów finansowych. W związku z tym zaproponowano przejęcie obiektu przez miasto, co otworzyło drogę do pozyskania funduszy unijnych.
W 2026 roku rozpoczyna się nowy etap w historii tego wyjątkowego miejsca ruszają kompleksowe działania rewitalizacyjne Ruin Teatru Victoria. Planowane inwestycje techniczne i przestrzenne stworzą warunki do całorocznej działalności artystycznej, przy jednoczesnym zachowaniu surowej, postindustrialnej estetyki, która nadaje Ruinom ich niepowtarzalny charakter.
Nowa infrastruktura umożliwi rozwój dotychczasowych cykli oraz tworzenie nowych formatów: interdyscyplinarnych festiwali, rezydencji artystycznych, wystaw, wydarzeń biznesowych, konferencji tematycznych i warsztatów prowadzonych przez twórców z Polski
i zagranicy.